Kłopoty z Niemcami. Kulturkampf, Ostpolitik, Mitteleuropa

Podobno Zygmunt Freud miał powiedzieć, że „Niemcy to naród, który został źle
ochrzczony”. Z kolei wybitny niemiecki pedagog, Friedrich Wilhelm Foerster po pierwszej
wojnie światowej mówił o swoich rodakach, że jako naród „powinni się wyspowiadać”. Do tej
frazy lubił odwoływać się bł. kardynał Stefan Wyszyński tłumacząc sens słynnego listu polskich
biskupów do biskupów niemieckich z 1965 roku, w którym padły słynne słowa „przebaczamy i
prosimy o wybaczenie”. Jak podkreślał Prymas Tysiąclecia, ten list miał być „chrześcijańską pomocą
dla naszych braci Niemców w ich rachunku sumienia”.
Niniejsza książka, która jest zapisem wykładów wygłaszanych przeze mnie w ciągu
kilku ostatnich lat dla Instytutu Andegavenum, oczywiście nie pretenduje do wyjaśnienia tych
frapujących kwestii. Zanim Europa i świat zaczęły mieć kłopoty z Niemcami, Niemcy mieli rosnący
przez wieki kłopot z Europą jako pewną formacją kulturową, która ukształtowała się jako „uboczny
rezultat ewangelizacyjnej pracy Kościoła”.
Kłopot Niemiec z Rzymem. Nasz i całej Europy kłopot z Niemcami. To są dwa aspekty
jednej i długiej historii, o której opowiada ta książka. A jaki jest związek między
Immanuelem Kantem a strategią Mitteleuropy? Dlaczego mamy się bać niemieckich
laureatów Pokojowej Nagrody Nobla? Odpowiedzi na te i na wiele innych pytań Czytelnicy
mogą znaleźć na kartach książki.

Grzegorz Kucharczyk